Sabah içtiğiniz kahvenin aromasını ya da yeni pişmiş bir pastanın kokusunu binlerce kilometre ötedeki birine ulaştırmak artık hayal değil. Ohio State Üniversitesi ve Zhejiang Laboratuvarı'ndan araştırmacılar, kokuları dijital verilere dönüştürüp internet üzerinden iletebilen Scentronic adlı bir sistem geliştirdi.

Peki internet üzerinden koku göndermek tam olarak nasıl işliyor? Sistemin arkasındaki mantık, fotoğraf paylaşımına benziyor.

Screenshot-2026-10-20-174730

Yolculuk eden şey kokunun kendisi değil, dijital reçetesi

Sistemin çalışması için iki tarafın da cihaza ihtiyacı var: Gönderici uçta kokuyu algılayan bir birim, alıcı uçta ise onu yeniden üreten bir cihaz bulunuyor.

Gönderici cihaz, ortamdaki kokuyu yapay zekâ destekli elektronik burnuyla inceleyip dijital bir koda çeviriyor. İnternette seyahat eden de bu kod; koku molekülleri değil. Tıpkı fotoğraftaki pikseller gibi, gönderilen şey kokunun nasıl yeniden üretileceğini tarif eden bir tür reçete. Wi-Fi ve bulut altyapısı sayesinde bu reçete, bir saniyeden daha kısa sürede karşı tarafa ulaşıyor.

Alıcı cihaz kodu çözdükten sonra önceden yerleştirilmiş koku kartuşları arasından doğru olanı seçiyor. Kartuşlardaki özel sıvılar devreye giriyor ve koku, mikro damlacıklar hâlinde ortama püskürtülüyor.

Boyna ve bileke takılan kompakt tasarım

Scentronics-wearable-designs-and-applications

Eski nesil benzeri sistemler dev masaüstü kutularına ya da hantal kasklara bağlıydı. Scentronic ise boyna ya da bilekte taşınabilecek kadar küçük ve şık.

Cihazın ısınma sorunu da yok; sıvıyı ısıtmak yerine mikro titreşimlerle püskürtüyor. Saatlerce kullanılsa bile ısınmadığı için cilde yanık riski oluşturmuyor.

Testlerde insanlardan daha isabetli

Sistemin elektronik burnu, laboratuvar ortamında kahve, pasta, portakal, bira ve kırmızı şarap kokularını neredeyse yüzde 100 doğrulukla ayırt etti. Sensörlerin en zayıf elektriksel sinyalini veren koku kahve olmasına rağmen, yapay zekâ bu sinyali çözümleyip kahveyi hatasız tanıdı. Aynı kokuları tanıması istenen gönüllüler ise yalnızca yüzde 73 başarı gösterebildi.

Kokuya tat da eşlik ediyor: Dijital Kupa

Araştırmacılar kokuda durmadı; tadı da sisteme entegre ederek "Dijital Kupa" adlı bir ürün ortaya çıkardı. Sanal gerçeklik gözlüğü takıp sanal kahve fincanını elinize aldığınızda sistem otomatik devreye giriyor. Kupanın kapağından burnunuza kahve kokusu yayılırken, gövdesindeki mekanizma içindeki sıvıya kahve aroması pompalıyor. Böylece bir yudum aldığınızda sanal kahvenin hem kokusunu hem tadını gerçekçi biçimde hissediyorsunuz.

Evde koku testi dönemi

Scentronic'in bir diğer önemli kullanım alanı ise uzaktan sağlık hizmetleri. COVID-19'da görüldüğü gibi koku kaybı (anosmi/hiposmi) yaşayan ya da koku hassasiyeti (hiperosmi) olan hastalar, hastaneye gitmeden evlerinde test edilebiliyor.

Hekim bulut altyapısı üzerinden koku türünü ve püskürtme şiddetini gerçek zamanlı ayarlayabiliyor; hastanın algılama eşiklerini anlık izleyerek kişiselleştirilmiş dijital tedavi ve koku rehabilitasyonu uygulayabiliyor.