50 yaş altındaki yetişkinlerde kanser vakalarının artması, bilim dünyasında ciddi soru işaretlerine yol açıyor. Bilinen risk faktörleri, bu yükselişi açıklamakta yetersiz kalıyor.

BMJ Oncology dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, İngiltere'de 2001-2019 yılları arasında kadınlarda incelenen 22 kanser türünün 16'sında, erkeklerde ise 21 türün 11'inde görülme sıklığı belirgin biçimde arttı.

Risk faktörleri gerilerken vakalar artıyor

716686

Araştırmanın şaşırtıcı yanlarından biri, sağlıklı alışkanlıklardaki değişim. İncelenen dönemde erkeklerde günlük kırmızı et tüketimi 38 gramdan 17 grama, kadınlarda ise 22 gramdan 10 grama düştü. Sigara ve alkol kullanımında da benzer bir gerileme gözlendi.

Buna rağmen bazı kanser türlerinde artış sürdü. Bu tablo, yaşam tarzı ile kanser arasındaki ilişkinin düşünüldüğünden çok daha karmaşık olduğunu gösteriyor.

Obezite önemli ama tek başına yeterli değil

20240626064144_Health-risks-of-obesity-and-weight-gain

Çalışmada değerlendirilen faktörler arasında yaygınlığı anlamlı derecede artan tek unsur vücut kitle indeksi oldu. Bu durum, obezitenin artışta rol oynayabileceğine işaret ediyor.

Ancak hem kiloyla ilişkilendirilen hem de bu bağlantıyla açıklanamayan kanserlerin sıklığı da yükseldi. Yani obezite tablonun önemli bir parçası, fakat tüm artışın tek nedeni değil.

Her kanser türünde aynı artış yok

three-people-work-in-lab

Yükseliş tüm kanser türlerinde eşit biçimde görülmüyor. Bazı türlerin genç yetişkinlerdeki seyri, ileri yaş gruplarındaki seyrinden farklılaştı.

Bu bulgu, kanser riskini yalnızca yaş üzerinden hesaplamanın yeterli olmayabileceğini ortaya koyuyor. Cinsiyet ve kanser türü gibi değişkenlerin de ayrı ayrı ele alınması gerekiyor.

Yeni araştırma alanları: mikrobiyom ve çocukluk dönemi

colon-cancer

Bilinen risk faktörlerinin açıklayamadığı boşluk, araştırmacıları yeni olasılıklara yöneltti. Bağırsak mikrobiyomu, çevresel maruziyetler ve çocukluk döneminde yaşanan koşullar, erken yaşta görülen kanserlerin nedenlerini anlamak için incelenen alanlar arasında.

Bununla birlikte, bu etkenlerin artışın temel nedeni olduğu henüz kanıtlanmış değil. Hangi faktörün hangi kanser türüyle bağlantılı olduğunu belirlemek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç var.