Bir iş makinesinin veya rock konserinin ön sıralarının ürettiği gürültüyü aratmayan ötüşlere sahip kuşlar, Güney Amerika'nın el değmemiş ormanlarında yaşıyor. Bu türlerin en çarpıcısı çıplak boyunlu çan kuşu: Kar gibi beyaz tüyleri ve boğazındaki mavi-yeşil renk geçişiyle tanınan hayvan, metalik tınılı çiftleşme çağrısında 130 desibelin üzerine çıkıyor. Bu performans, onu dünyanın en gürültülü kuşu unvanı için önde bir aday hâline getiriyor.

Kulak zarını sarsacak bu seslerin arkasındaki mekanizmayı Massachusetts Amherst Üniversitesi ekibi araştırdı. Çalışma, üretimin anatomik temelini açıklamayı başardı; fakat sesin evrim hikâyesine dair yeni sorular da üretti.

Gövde büyüklüğü ve gaga açıklığı sesin gücünü artırıyor

Rekorun ilk kez 2019'da kırıldığı biliniyor: Çıplak boyunlu çan kuşunun yakın akrabası beyaz çan kuşu, 125 desibel düzeyinde ötüşüyle o yıl şaşırtıcı bir zirve yakalamıştı. Yeni çalışmalar, bu eşiğin bile geçilebildiğini ortaya koydu.

João Menezes ve Jeff Podos öncülüğündeki ekip, 123 ayrı türden toplanan ses kayıtlarını karşılaştırma tablosuna döktü. Sonuç nettir: Ses şiddetiyle anatomi arasında doğrudan bir ilişki var. Daha iri bir gövdeye ve özellikle daha geniş açılabilen bir gagaya sahip kuşlar, akustik enerjiyi ortama kayda değer ölçüde daha çok aktarıyor.

Evrim bu kadar yüksek sesi neden seçti?

2

Türler arasındaki uçurum dikkat çekici. Kanada kazının ötüşü, elektrikli testereyle eşdeğer 100 desibele ulaşırken, sığırcık ancak 70 desibel düzeyinde, yani bulaşık makinesi kadar bir gürültü üretebiliyor.

Araştırmacılar bu uçurumu açıklamak için çiftleşme gösterileri, yaşam alanı yoğunluğu ve uçuş becerisi gibi birçok hipotezi test etti. Ne var ki tüm türleri kapsayan tek bir evrimsel kural çıkarılamadı. Böylesine büyük bir akustik gücün hangi ihtiyaçtan doğduğu, şimdilik bilim insanlarının yanıtlayamadığı bir soru olarak duruyor.