Sarman kedilerin kızıl kürk rengi, genetikçileri 60 yıldan uzun süredir meşgul eden bir soruydu. Memelilerdeki bilinen kalıtım kurallarına uymayan bu desen, sonunda iki bağımsız araştırmayla aydınlatıldı.
Kayıp DNA parçası her şeyi açıklıyor
Stanford Üniversitesi'nden Greg Barsh liderliğindeki ekip, sarman tüylerin bulunduğu deri hücrelerinde Arhgap36 geninin diğer kedilere göre 13 kat fazla RNA ürettiğini saptadı. İlginç olan, mutasyonun genin kendisinde değil, hemen önündeki dizilimde yaklaşık 5 kilobazlık bir DNA parçasının kaybolmasında olması.
188 kediyi kapsayan çalışmada, incelenen tüm sarmanlarda bu delesyon doğrulandı. Kyushu Üniversitesi'nden Hidehiro Toh öncülüğündeki bağımsız ekip ise aşırı çalışan bu genin koyu ömelanin pigmenini baskıladığını, sarı ve kızıl tonlardaki feomelanini öne çıkararak sarman rengini oluşturduğunu gösterdi.
Neden sarmanların çoğu erkek?
Mutasyon X kromozomunda bulunduğu için cinsiyet dağılımı belirgin biçimde eğri. Erkekler tek X taşıdığından, mutasyonu anneden aldıklarında baştan aşağı sarman doğuyor.
Dişi kediler ise iki X kromozomuna sahip. Hücreler, fazla gen üretimini önlemek için X kromozomlarından birini rastgele devre dışı bıraktığından, mutasyon tek kromozomdaysa sonuç siyah, beyaz ve sarman yamalı (kaliko) ya da alacalı desenler oluyor. Tamamen sarman bir dişi için her iki ebeveynden de mutasyonlu X gerekli.
Sarmanların daha şapşal ya da sakar olduğuna dair internette dolaşan inanışların bilimsel dayanağı yok; araştırmalar bu mutasyonun kedilerin zihinsel kapasitesi ya da sağlığı üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmadığını ortaya koyuyor.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın!